Laptop Batarya Değişiminden Önce Şişen Pili Tanımak

Bir muayenehanenin, eczanenin ya da küçük bir sağlık ofisinin bankosundaki laptop çoğu zaman birden fazla kişinin elinden geçer. Randevu listesi, fatura, stok takibi ve yazışmalar aynı cihazda döner. Böyle ortak kullanılan bir cihazda pilin şiştiğini ilk fark eden kişi, genellikle onu en uzun kullanan kişi olmaz. Kasanın hafifçe kabarması, dokunmatik yüzeyin yükselmesi ya da kapağın eskisi gibi kapanmaması günlerce “eskidi” diye geçiştirilebilir.

Bu işaretler laptop batarya değişimi gerektirebilecek bir güvenlik konusudur. Bu yazıda şişen pilin nasıl tanınacağını, fark edildiğinde yapılması ve yapılmaması gerekenleri ve ortak cihazlar için basit bir düzeni üretici kaynaklarına dayanarak anlatıyoruz.

Pil neden şişer?

Dell’in laptop pili sorularını yanıtladığı destek sayfası, şişmenin lityum iyon polimer pillerde görülebileceğini ve pil hücreleri yaşlandıkça ortaya çıkan fiziksel bir değişim olduğunu yazıyor. Aynı sayfaya göre bu durumun hemen ele alınması önemlidir; çünkü şişmiş bir pil laptopun iç bileşenlerine zarar verebilir ve performansı etkileyebilir.

Dell’in aşırı ısınma sayfası da kasanın, klavyenin ya da dokunmatik yüzeyin şişmesini veya biçim değiştirmesini olası bir pil ya da elektrik arızası olarak tanımlıyor ve bunu bir güvenlik durumu sayıyor. Yani şişme, ertelenebilecek bir bakım konusu değildir.

Dell, yeni modellerinin çoğunda daha ince tasarıma ve daha uzun pil süresine imkân veren lityum iyon polimer piller kullanıldığını belirtiyor. Aşağıdaki uyarı işaretleri listesi de şişmenin çoğu zaman kasa, dokunmatik yüzey ve kapağın kapanışı üzerinden fark edildiğini gösteriyor.

Şişmenin her zaman yaşlı bir cihazda görüleceğini düşünmek de yanıltıcı olabilir. Dell’e göre ağır uygulamaların düzenli kullanımı, sık şarj döngüsü ve çalışma sıcaklıkları pilin ne kadar hızlı yaşlandığını etkiler. Gün boyu açık kalan ve sık sık şarja takılan bir banko bilgisayarı bu açıdan dikkat ister.

Şişen pil nasıl fark edilir?

Dell, şişmiş pil için şu uyarı işaretlerini sıralıyor:

• Pil bölmesinde kabarma ya da şişme.
• Laptopun kasasında aralık ya da ayrılma.
• Dokunmatik yüzeyin ya da klavyenin düzgün tıklamaması veya yükselmiş hissettirmesi.
• Laptopun düz bir yüzeyde sallanması.
• Ekranın tam kapanmaması ya da hizasız görünmesi.

Ortak kullanılan bir cihazda bu işaretleri herkesin tanıması, sorunun erken fark edilmesini sağlar. Listeyi cihazın yanına küçük bir not olarak bırakmak, yeni başlayan bir çalışanın da ne arayacağını bilmesine yardım eder. Kapağın tam kapanmaması, ilk bakışta menteşe ya da ekran sorunu gibi görünebilir; Dell bunu da şişme işaretleri arasında saydığı için ayrıca dikkat edin.

Fark edildiğinde ilk yapılacaklar

Dell’in aşırı ısınma sayfası, kasanın, klavyenin ya da dokunmatik yüzeyin şiştiği, kalktığı veya biçim değiştirdiği durumlarda bilgisayarın kapatılmasını, adaptörünün çıkarılmasını ve kullanımın bırakılmasını öneriyor. Aynı sayfa, bilgisayarın açılmaya ya da şişmiş pilin kullanıcı tarafından çıkarılmaya çalışılmamasını açıkça yazıyor.

Dell’in pil sayfası ise şu uyarıyı ekliyor: şişmiş pil delinmemeli, sıkıştırılmamalı ve sökülmeye çalışılmamalı; dikkatle tutulmalı ve ısı kaynaklarından uzak durmalı. Bu uyarılardan, cihazı ortak kullanan herkesin bilmesi gereken pratik bir sıra çıkar:

Verileriniz cihazın içinde kaldıysa bunu servise söyleyin. Şişmiş pilli bir cihazı yedek almak için uzun süre çalıştırmak, kaynakların uyarısıyla çelişir. Düzenli yedek alınan bir cihazda bu ikilem hiç doğmaz; ortak bilgisayarlarda yedeğin kimin sorumluluğunda olduğunu baştan belirlemek bu yüzden önemlidir.

Laptop batarya değişimi kimin işi?

Dell’e göre günümüz laptoplarının çoğunda pil kullanıcı tarafından çıkarılabilir değildir ve değişimin bu işi bilen teknisyenlerce güvenli şekilde yapılması önerilir. Şişmiş bir pil söz konusu olduğunda bu öneri daha da önem kazanır.

Şişli’deki Perpa Ticaret Merkezi’nde bilgisayar ve laptop teknik servisi veren Mx Store, sitesinde şişmiş bataryaların cihaz içinde bekletilmeden değiştirildiğini, pil paketini açıp tek tek hücre değiştirmeyi önermediğini ve eski bataryanın tehlikeli atık prosedürüne göre bertaraf edildiğini yazıyor. Servis, her batarya talebini önce ücretsiz teşhisle değerlendirdiğini ve onay alınmadan ücretli işlem başlatmadığını da belirtiyor.

Teşhiste yalnız pile değil, şişmenin çevresine verdiği zarara da bakılmasını isteyin. Kabaran pil dokunmatik yüzeyi, alt kasayı ya da kapak hizasını etkilemiş olabilir; ekran tarafında bir hasar varsa laptop ekran değişimi ayrı bir kalem olarak değerlendirilir. Cihaz aynı zamanda çok ısınıyorsa laptop fan bakımı da konuşulabilir; ama her iş ayrı gerekçeyle ve ayrı fiyatla teklif edilmelidir.

Ortak kullanılan cihazlar için önleyici düzen

Pilin yaşlanmasını tamamen durdurmak mümkün değildir, ama kaynakların önerdiği birkaç alışkanlık yükü azaltır:

• Cihazı aşırı sıcak ortamlarda bırakmayın. Apple’ın pil performansı sayfası, çok yüksek ortam sıcaklığının pil kapasitesine kalıcı zarar verebileceğini yazıyor.
• Şarjdayken de havalandırmayı açık tutun. Dell, prizdeyken kullanmanın güvenli olduğunu, yeter ki aşırı ısınmayı önleyecek havalandırma sağlansın diye belirtiyor.
• Uzun süre kullanılmayacak cihazı yarı yarıya şarjlı olarak serin ve kuru bir yerde saklayın; Dell bu sırayı öneriyor.
• Cihazın kendi adaptörünü ya da üreticinin onayladığı adaptörü kullanın. Apple, yalnız onaylı güç adaptörlerinin kullanılmasını öneriyor.

Bu listeyi cihazdan sorumlu kişiyle paylaşmak, ortak kullanılan bilgisayarda kimin neye dikkat edeceğini netleştirir. Basit bir göz kontrolü de rutine eklenebilir: cihazı düz bir masaya koyup sallanıp sallanmadığına bakmak, kapağı kapatıp kenarların hizasını kontrol etmek ve dokunmatik yüzeye bastığınızda tıklamanın eskisi gibi olup olmadığını denemek. Bu kontrol alet gerektirmez ve kasayı açmayı gerektirmez.

Sık sorulan sorular

Hafif bir kabarma varsa kullanmaya devam edebilir miyim?

Kaynaklar böyle bir ayrım yapmıyor. Dell, kasanın ya da dokunmatik yüzeyin şiştiği durumda bilgisayarın kapatılmasını, adaptörünün çıkarılmasını ve kullanımın bırakılmasını öneriyor.

Şişen pili çöpe atabilir miyim?

Hayır. Pili cihazdan kendiniz çıkarmaya çalışmayın; değişimi yapan servis eski pili teslim alır. Hangi bertaraf yolunun izlendiğini servise sorabilirsiniz.

Şişmiş pilli cihazı servise nasıl götürmeliyim?

Dell, şişmiş pilin dikkatle tutulmasını ve ısı kaynaklarından uzak tutulmasını yazıyor. Cihazı kapalı olarak, üzerine ağırlık gelmeyecek ve sıkışmayacak şekilde taşıyın; güneş altında kalan bir araçta bırakmayın. Kapağı zorla kapatmaya çalışmayın.

Pil şişmesi ekranı da etkiler mi?

Etkileyebilir. Dell, ekranın tam kapanmamasını ya da hizasız görünmesini şişme işaretleri arasında sayıyor. Ekranda bir hasar olup olmadığı teşhiste ayrıca kontrol edilir.

Kısaca: kabaran kasa, yükselen dokunmatik yüzey, düz zeminde sallanan gövde ya da tam kapanmayan kapak şişmiş pil işareti olabilir. Bu işaretlerden birini gördüğünüzde cihazı kapatın, adaptörünü çıkarın ve kullanmayı bırakın. Laptop batarya değişimini bir servise bırakın, ortak cihazlar için işaretleri herkesin bileceği bir not hazırlayın.

Güvenlik notu: Şişmiş pili delmeyin, sıkıştırmayın, ısıtmayın ve sökmeye çalışmayın. Kasayı açmayın; değişimi pil işlerinde deneyimli bir bilgisayar servisine bırakın.